Bỗng dưng…tuyển tập

thật bất ngờ nhận được sách in truyện ngắn đầu tay lpl viết từ 1970 cách đây 43 năm.

bây giờ mời các bạn cùng xem.

lê phương liên

truyện ngắn đầu tay viết năm 1970.

lời tâm sự viết năm 2001,gửi nxb thanh niên.

“câu hỏi trẻ thơ ” là truyện ngắn đầu tiên của tôi được ra mắt bạn đọc.tôi viết truyện ngắn này lúc 19 tuổi, đang học cao đẳng sư phạm hà nội, khoa toán lý. tôi viết để thể hiện nỗi trăn trở của tôi vì thấy cảnh trẻ em chưa được phát triển trí tuệ. tôi viết còn thể hiện khát vọng ước mơ một nền giáo dục lý tưởng sẽ có ở việt nam. lúc đó tôi chưa thể hiểu về con người với tình yêu và những trải nghiệm. văn của tôi lúc đó rất học trò…tôi không nghĩ đây là một truyện ngắn hay nhất của tôi. nhưng là một truyện thể hiện rất đúng con người tôi, kể cả nguồn gốc gia đình, vì thân mẫu của tôi là một cô giáo tiểu học.

câu hỏi trẻ thơ

bấy giờ là phần cuối cùng của tiết học: phần luyện tập. cô giáo thanh viết lên bảng những con tính cộng trong phạm vi 20.

bọn trẻ lớp 1a xì xào ghi chép. phía dưới lớp có tiếng của một em gái nào , giọng còn ngọng líu ngọng lô:

– “dế”, “dế” quá!

thanh bật phì cười, cô cố làm mặt nghiêm, rồi quay lại bảo cả lớp:

– các em đừng chủ quan, đừng coi thường những con toán đơn giản.

thanh đi dọc theo những dãy bàn. những bàn tay nhỏ xíu dính đầy mực nắn nót viết những con số tim tím, tròn tròn. những đôi mắt đen nhìn nghiêng nghé. những vầng trán lơ thơ những sợi tóc măng hơi chau lại, nom ngộ nghĩnh hay hay.

giờ học nào cũng thế, khi tất cả các em học sinh chăm chú làm bài.thanh thường đi đi lại lại trong lớp. cô thích ngắm các em.bao giờ cô cũng tìm thấy một điều gì mới lạ , một điều gì thú vị, không lần nào giống lần nào. kìa cái hương, con bé có hai bím tóc nhỏ xíu, khi làm bài thường thích mân mê một bên tai. nó viết chính tả tốt, nhưng làm tính còn chậm. kìa bình, cái thằng làm toán như đánh vật. lúc nào cần suy nghĩ, nó cũng phải mắm môi mắm lợi, mồ hôi lấm tấm, nom đến tội. và còn tất cả các em, bao nhiêu khuôn mặt, bao nhiêu cá tính, em nào cũng có một góc be bé trong lòng cô. cô không thể nào giải thích nổi cái thú say mê ngắm nghía học sinh của mình. thanh mới vào nghề chưa được một năm. đây là lớp học trò đầu tiên của cô. vậy thì làm sao mà cô không yêu chúng nó cơ chứ?” ôi! những bông hoa của tôi”. thanh thầm thì.

đã có nhiều em làm xong bài. các em ngó ngoáy và muốn đọc kết quả lắm. ” đến lúc này, mình phải mau mau lên bục thôi”. thanh tự nhủ và bước về phía bảng đen. chợt cô nhìn minh, đứa học trò giỏi toán nhất lớp. sao bây giờ mà em còn cau cau mặt nhỉ? đáng lẽ em phải làm xong trước tiên chứ? thanh hỏi cả lớp:

– em nào làm xong cả bốn con tính rồi, giơ tay!

gần hết cả lớp đưa tay lên, trong đó có cả bàn tay dính mực của minh. thanh mừng lắm. đúng rồi, cô giảng các em hiểu bài cả rồi. nhưng kìa, nét mặt em minh vẫn cau cau. sao thế nhỉ?

thanh bước xuống bục:

– em minh muốn hỏi gì phải không?

minh ngập ngừng, đôi mắt đen của em nhìn cô.

– thưa cô…

thanh nhìn em:

– em cứ nói…

– thưa cô…tại sao 7 cộng với 5 cũng bằng 12 mà 8 cộng với 4 cũng bằng 12 ạ?

thanh ngẩn người:

– cái gì cơ?

mình ngước đôi mắt tươi những tia sáng nhìn thẳng vào cô:

– thưa cô 7 khác với 8, mà 5 khác với 4, sao cộng lại đều thành 12 ạ?

thanh cắn môi đứng lặng im. em biết thắc mắc như thế là rất tốt. nhưng cô không biết trả lời ra sao. ngay lúc ấy, hơn bốn mươi đôi mắt nhìn cô chờ đợi. trước những đôi mắt ấy, cô giáo của các em là người biết tất cả mọi thứ, người giỏi nhất, người đúng nhất, có khi còn là… người xinh nhất nữa cơ đấy!bởi một lẽ đơn giản thôi: các em yêu thương cô giáo vô cùng, bởi cô giáo vô cùng yêu thương các em.thanh đã đọc được điều ấy bao nhiêu lần rồi, lần nào cô cũng thấy bồi hồi, tự hào , sung sướng. nhưng lần này…sao thanh thấy bứt rứt, buồn buồn, ngường ngượng thế nào. nếu không có tiếng trống tan học vang lên thì khéo thanh đến đỏ bừng cả mặt trước học sinh.

thanh lững thững đi về phía văn phòng. giải thích điều đó cho em minh như thế nào bây giờ? chưa bao giờ mình nghĩ tới cái điều đơn giản đó nhỉ? mình cũng lười nghĩ thật. đấy! có những điều tưởng là đơn giản lắm, những hiểu được nó quả là vất vả. có lẽ mình còn thiếu kinh nghiệm. phải hỏi các anh đã vào nghề lâu năm xem sao.

thanh bước nhanh vào văn phòng, vội vàng thế nào, cô xô cả vào bàn nước làm cốc tách kêu lanh canh. trông thấy anh hùng, tổ trưởng tổ giáo viên lớp 3 lớp 4, thanh bừng mắt sáng lên:

– may quá, gặp anh- cô nói bằng cả miệng và cả mắt- anh hùng ạ, có học sinh hỏi em là 7 cộng 5 bằng 12 mà 8 cộng 4 cũng bằng 12 tại sao thế? em… không biết trả lời thế nào…anh giải thích hộ xem.

dứt lời, thanh chăm chú nhìn hùng chờ đợi, y như một cô học trò lắng nghe thày. hùng cười lớn và rít thuốc lá.làn khói thuốc lá tỏa ra như một dãy con số không mờ nhạt nối đuôi nhau bay lên.

– tưởng gì? một câu hỏi cực kỳ trẻ con. cô bận tâm làm gì. mà nói thật đấy. cái cách yêu nghề của cô cũng thật là trẻ con.- nói xong, hùng quay sang nói chuyện với người khác.

thanh lặng người đi. những ngón tay mảnh dẻ của cô lờ thờ vuốt cuốn sách giáo khoa học tính.

buổi trưa hôm ấy, thanh không ngủ. im lặng quá, thanh nghe thấy tiếng lá khô thỉnh thoảng rơi. độp… độp…những tia nắng chờn vờn bên cửa sổ. gió chạy trốn đi đâu mất cả. những cây xoan trong sân cũng đứng thừ , rủ lá như ngủ gật.

thanh vắt tay lên trán. đôi mắt em minh như hiện lên trước mắt cô đong đóng. đấy, ngày ngày trôi qua, cứ thỉnh thoảng lại có một chuyện làm người ta phải tự xét lại cả con người mình. mình đã dạy học như thế nào nhỉ. thanh thầm nghĩ. mình chăm chút các em từ dáng ngồi cho đến cái khuy áo đứt. mình không bao giờ đi dạy học trễ giờ, không bao giờ thất hứa với các em, dù là điều nhỏ nhất. bao giờ mình cũng lên lớp với đầy đủ các bước, với những giáo án chi tiết và sạch sẽ, với lòng tin vững chắc vào kiến thức của mình…

minh ơi! giá bây giờ em có khóc thì cô sẽ dỗ em nín ngay. giá bây giờ em có ăn mặc nhếch nhác, bẩn thỉu, cô sẽ tắm rửa, khâu vá cho em. em viết chính tả sai, cô sẽ chữa, em hát chưa đúng giọng, cô sẽ dạy lại em. nhưng…em lại hỏi cô cái điều đơn giản và khó khăn ấy cơ.

một tiếng gà trưa vọng lại, một ngọn gió thoảng qua làm cây xoan bên cửa sổ rùng mình, thanh nhớ tới những ngày cô còn là học trò. thanh học khá tốt. môn toán thường đạt điểm cao. có lúc thanh đã hơi run run trước những câu hỏi hóc búa của thầy. nhưng bây giờ, người ra bài cho thanh không phải là một thầy giáo có đôi lông mày điểm bạc, mà là một em học sinh có đôi mắt thông minh, đen lấp lánh.

thanh bật dậy. cô lấy giấy nháp ra. thêm, bớt, không đổi.a! thanh đứng vụt dậy. ôi chao! tính chất phép cộng đây mà. thế là em đã đi sâu vào tìm hiểu phép tính cộng rồi đấy. học trò của tôi! ước mơ của tôi! thanh muốn reo lên, muốn nhảy lên, “cô sẽ giải thích cho em”.nhưng ấy chết! bây giờ là giờ nghỉ trưa. thanh rón rén đi vòng quanh căn phòng, miệng lẩm bẩm. ta sẽ hướng dẫn cho em tìm ra tính chất này của phép cộng. cứ thế nhé, minh ạ…em hãy tìm tòi đi, toán học có vô vàn điều kỳ diệu…nhưng mà…”cứ thế nhé”. rồi minh sẽ có những thắc mắc cao hơn. cô ân hận nhìn những cuốn sách tự học bây lâu nay bị lãng quên. chúng nó đang đợi ngày thanh ” có thì giờ”…”thì giờ” của mình để làm gì?…

bây giờ phải đi đến nhà em minh ngay thôi! thanh bước ra cửa. nhưng chợt cô sờ lên đầu. đầu tóc bù xù quá! không thể đến với các em với cái đầu như thế này được. thanh quay vào, cô chải đầu, liếc nhìn mình trong gương, rồi quay ra. thoáng một cái thanh đã tới cổng nhà em minh. quái, nhà đi vắng cả. cổ thanh như khô lại. thế này có chán không cơ chứ. thanh quay ra. cô đi khắp

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *